Serwis pod patronatem magazynów Motor oraz Auto

Tramwaj kontra auto

Sprawdź swoją wiedzę. Kto w tej sytuacji ma pierwszeństwo, samochód czy tramwaj?

Spora część kierowców przejeżdżając przez tory, po których zbliża się tramwaj ma wątpliwości, kto w tej sytuacji posiada pierwszeństwo. Z tego powodu wielu użytkowników w takiej sytuacji profilaktycznie ustępuje pierwszeństwa pojazdowi szynowemu. Nie chcą sprawdzać w praktyce znajomości przepisów. 

Zasady dotyczące pierwszeństwa przejazdu w teorii są proste, w praktyce okazują się dość zawiłe. Przepisy mówią, że pojazd szynowy ma bezwzględne pierwszeństwo. Do tego momentu wszystko jest jasne. Jednak w kilku przypadkach przywileje dla tramwajów nie obowiązują. Dotyczy to głównie sytuacji, w których na drodze są znaki określające pierwszeństwo przejazdu. Tu jednak czyha na kierowców pułapka. Kiedy zarówno pojazd szynowy, jak i samochód znajdują się na drodze z pierwszeństwem przejazdu, to w tym przypadku tramwaj ma pierwszeństwo.

Tramwaj również nie jest w pozycji uprzywilejowanej, jeśli na skrzyżowaniu znajduje się sygnalizacja świetlna. W tym przypadku o kolejności przejazdu decydują światła. Jeśli więc auto i pojazd szynowy mają zielone światło, ale tramwaj chce skręcić w lewo (przeciąć jezdnię, po której porusza się auto), musi ustąpić pierwszeństwa samochodowi.

Uwaga! Ten wymóg nie dotyczy jednak aut, które na skrzyżowaniu skręcają. Jeśli zarówno samochód, jak i tramwaj skręcają, motorniczy nie ma już obowiązku ustępowania pierwszeństwa skręcającemu pojazdowi. Przejeżdża pierwszy. Gdyby jednak samochód jechał prosto, miałby pierwszeństwo przed tramwajem.

Poniżej przedstawiamy najczęstsze sytuacje, w których kierowca może spotkać na swojej drodze pojazd szynowy. Przypominamy, kto i dlaczego w takiej sytuacji przejeżdża pierwszy oraz jak należy się prawidło zachować, aby nie wymusić pierwszeństwa na tramwaju.

 

Zasady pierwszeństwa dotyczące tramwajów

  • Na drodze równorzędnej tramwaj ma pierwszeństwo

Jeśli przed skrzyżowaniem nie ma znaków określających pierwszeństwo przejazdu lub tramwaj i samochód znajdują się na drodze z pierwszeństwem – tramwaj ma pierwszeństwo.

  • Tramwaj musi się stosować do sygnalizacji świetlnej

W takim przypadku o pierwszeństwie decyduje sygnalizacja.

  • Tramwaj wjeżdżający na rondo nie ma pierwszeństwa

Dotyczy to sytuacji, w której przed rondem znajduje się znak „Ustąp pierwszeństwa”. 

  • Tramwaj zjeżdżający z ronda ma pierwszeństwo 

W tej sytuacji pierwszeństwo jest bezwzględne dla tramwaju.

 

Kolejność przejazdu na skrzyżowaniu bez sygnalizacji

  • O pierwszeństwie decydują znaki

Kiedy przed skrzyżowaniem znajduje się znak określający pierwszeństwo przejazdu, zarówno motorniczy, jak i kierowca osobowego auta muszą się do niego stosować.

  • Na drodze bez znaków tramwaj ma pierwszeństwo

Jeśli przed skrzyżowaniem brak jest znaków, to pojazd szynowy ma pierwszeństwo, bez względu na to, z której strony nadjeżdża.  

 

 

Skrzyżowanie z pierwszeństwem łamanym

Czy samochód może skręcić w lewo bez przepuszczania tramwaju?

rys_06

TAK

Na skrzyżowaniach z  tzw. pierwszeństwem łamanym kierujący tramwajem, ale i kierowca samochodu osobowego muszą stosować się do wskazań znaków określających pierwszeństwo przejazdu. W tym przypadku tramwaj znajduje się na drodze podporządkowanej, a auto porusza się drogą z pierwszeństwem, więc tramwaj czeka, aż samochód na drodze z pierwszeństwem skręci.

 

 

Tramwaj i auto na drodze z pierwszeństwem 

Czy auto ma pierwszeństwo?

rys_06

NIE

Jeżeli tramwaj i samochód znajdują się w sytuacji równorzędnej, tzn. oba są na drodze z pierwszeństwem lub oba na drodze podporządkowanej, wówczas pierwszeństwo ma zawsze pojazd szynowy. Z tego powodu w sytuacji przedstawionej na rysunku jako pierwszy przejedzie tramwaj, a niebieski samochód musi czekać na możliwość przejazdu.

 

 

Skrzyżowanie bez znaków

Czy w tej sytuacji auto jadące prosto ma pierwszeństwo przed pojazdem szynowym?

rys_03

NIE

Na tzw. skrzyżowaniu równorzędnym tramwaj ma także pierwszeństwo podczas skręcania. Nie ma tu znaczenia, że samochód jedzie prosto przez skrzyżowanie. Gdyby zamiast tramwaju skręt wykonywało auto, musiałoby ono przepuścić niebieski samochód.

 

Pierwszeństwo na rondzie 

  • Pierwszeństwo przed tramwajem

Jeśli przed wjazdem na rondo znajduje się znak „Ustąp pierwszeństwa” lub tramwaj ma czerwone światło, nie trzeba ustępować pierwszeństwa pojazdowi szynowemu, jeśli ten wjeżdża na rondo.

  • Trzeba ustąpić pierwszeństwa

Tramwaj znajdujący się na rondzie lub zjeżdżający z niego, ale również wjeżdżający na skrzyżowanie o ruchu okrężnym bez znaku „Ustąp pierwszeństwa” ma pierwszeństwo.

 

 

Wjazd tramwaju na tradycyjne rondo

Czy samochód ma pierwszeństwo?

rys_08

TAK

Tramwaj wjeżdżający na rondo musi ustąpić pierwszeństwa samochodowi zgodnie ze wskazaniami znaku „Ustąp pierwszeństwa”. W tej sytuacji auto znajduje się na drodze z pierwszeństwem przejazdu i nie musi przepuszczać pojazdu szynowego. 

 

 

Tramwaj zjeżdżający z ronda

Czy pojazd poruszający się po rondzie  ma pierwszeństwo przed tramwajem opuszczającym skrzyżowanie?

rys_14

NIE

Motorniczy musi stosować się do wskazań sygnalizacji. Jednak podczas skręcania (zjazdu z ronda) nie ma obowiązku ustąpienia pierwszeństwa samochodom poruszającym się po rondzie. Z tego powodu kierowca samochodu musi się zatrzymać, jeśli widzi zbliżający się pojazd szynowy. Uwaga! Czasem już na rondach są instalowane dodatkowe sygnalizatory, które decydują o pierwszeństwie i pomagają uniknąć wymuszenia pierwszeństwa.

 

 

Wjazd tramwaju na rondo z sygnalizacją

Czy auto, które ma zielone światło ma pierwszeństwo przed tramwajem (ten ma czerwony sygnał)?

rys_13

TAK

Na rondzie, czyli na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym, na którym ruch kierowany jest sygnałami świetlnymi, kierujący tramwajem jest zobowiązany zastosować się do wskazań sygnalizacji. Dla kierowcy samochodu osobowego jest wyświetlany sygnał zielony, może więc wjechać za sygnalizator na rondo. W tym samym czasie pojazd szynowy ma czerwony światło, a więc musi się do niego bezwzględnie stosować – czyli czekać na możliwość wjazdu na skrzyżowanie o ruchu okrężnym.

 

Pierwszeństwo na drodze z sygnalizacją świetlną

  • Tramwaj musi stosować się do sygnalizacji

Na skrzyżowaniach z sygnalizacją świetlną o pierwszeństwie decydują światła. 

  • Skręcające auto traci pierwszeństwo

Zielony sygnał daje pierwszeństwo przed skręcającym tramwajem, ale tylko kiedy samochód jedzie prosto. Jeśli kierowca skręca w prawo, musi przepuścić tramwaj, który chce wykonać podobny manewr (skręt w lewo). 

  • Auto traci pierwszeństwo przy lewoskręcie

Skręcające auto, które przecina tory traci pierwszeństwo mimo zielonego światła. 

 

 

Tramwaj i samochód mają zielone światło

Czy skręcający tramwaj musi się zatrzymać, aby przepuścić jadące prosto auto?

rys_11

TAK

Jeżeli tramwaj i samochód znajdują się na drodze, na której ruch jest otwarty (mają zielone światło), skręcający tramwaj, jako pojazd szynowy, nie ma żadnych przywilejów – musi ustąpić pierwszeństwa autom, które jadą prosto przez skrzyżowanie. Z tego powodu w sytuacji pokazanej na rysunku niebieski samochód przejeżdża pierwszy. Uwaga! W tym przypadku istotne jest, że niebieski samochód jedzie prosto. Jeśli kierowca wykonuje manewr skrętu obowiązują, inne zasady (patrz rysunek na dole). 

 

 

Lewoskręt przez tory

Czy pojazd wykonujący skręt w lewo musi przepuścić pojazdy szynowe?

rys_22

TAK

Jeżeli kierowca skręca na skrzyżowaniu i będzie przejeżdżał przez torowisko tramwajowe, powinien zawsze upewnić się, czy tramwaj nie nadjeżdża albo czy nie rusza właśnie z przystanku. Jadący prosto tramwaj ma oczywiście pierwszeństwo przed skręcającym pojazdem. 

 

 

Tramwaj i samochód mają zielone światło

Czy auto, które skręca w prawo ma pierwszeństwo przed tramwajem? 

rys_12

NIE

Na skrzyżowaniu z  sygnalizacją świetlną motorniczy może opuścić skrzyżowanie (skręcić w lewo) pod warunkiem ustąpienia pierwszeństwa pojazdom poruszającym się na wprost. Jeśli jednak auto skręca, traci pierwszeństwo przejazdu i musi przepuścić pojazd szynowy, który również ma zielony sygnał. 

 

Inne sytuacje związane z tramwajami

 

Uwaga na pasażerów

rys_20

Jeśli do przystanku bez wysepki dojeżdża tramwaj, kierowcy nie wolno próbować „zdążyć” przejechać obok pojazdu szynowego. Musi bezwzględnie zatrzymać się i czekać, aż wsiądą lub wysiądą pasażerowie. 

 

Obowiązek opuszczenia torów

rys_19

Kierowcy samochodów znajdujący się na części jezdni, po której jeżdżą pojazdy szynowe (tory znajdują się na jezdni) mają obowiązek ustąpić miejsca nadjeżdżającemu tramwajowi. Uwaga! Przy zmianie pasa ruchu (ustępowaniu miejsca pojazdowi szynowemu) obowiązuje zasada ustąpienia pierwszeństwa pojazdowi, który już na tym (prawym) pasie się znajduje. 

 

PODSUMOWANIE

Przepisy dotyczące pierwszeństwa tramwajów nie są zbyt proste i intuicyjne, ale to nie oznacza, że kierowcy nie mają szans przyswoić sobie tej wiedzy. Warto pamiętać, że generalnie to tramwaj ma pierwszeństwo przed samochodem, szczególnie w sytuacji równorzędnej. W przypadku skrzyżowania z sygnalizacją świetlną lub ze znakami określającymi pierwszeństwo przejazdu tramwaj (z małymi wyjątkami) traci wszelkie przywileje i jest traktowany jak każdy inny pojazd na drodze. 

 

Czytaj także