Serwis pod patronatem magazynów Motor oraz Auto
Zakładanie przyczepy na hak

Jazda z przyczepą

Nacisk na hak – wszystko, co musisz wiedzieć

Nacisk na hak ma kluczowy wpływ na bezpieczeństwo jazdy z przyczepą, jednak przepisy nie określają tego parametru.

Na stabilność przyczepy podczas jazdy ma wpływ wiele czynników. Podmuchy wiatru, nierówności drogi czy luzy w zawieszeniu samochodu mogą powodować odchylanie się przyczepy od toru jazdy samochodu. Tzw. zjawisko wężykowania jest szczególnie niebezpieczne przy większych prędkościach – w skrajnych przypadkach może się zakończyć całkowitą utratą panowania przez kierowcę nad samochodem, a nawet dachowaniem.

Najczęstszym powodem kołysania przyczepy na boki jest zbyt mocne obciążenie jej tyłu. By wyeliminować podobne zjawisko ładunek powinno się umieszczać tak, by dyszel obciążał hak auta. Jednak w jakim stopniu zaczep powinien opierać się na haku?

To określa maksymalny nacisk na hak – parametr wyznaczany przez producentów dla konkretnych modeli. Informację o maksymalnym obciążeniu kuli można znaleźć w instrukcji samochodu oraz na tabliczce znamionowej haka. Nie powinno się go przekraczać, ponieważ nadmierny nacisk zaburza prowadzenie auta, powoduje przyspieszone zużywanie się zawieszenia i może być przyczyną uszkodzenia konstrukcji haka.

W większości przypadków odpowiedni nacisk na hak zawiera się w przedziale 50-80 kg. Jak można to sprawdzić we własnym zakresie? Do określania nacisku służą wagi, które podstawia się pod zaczep przyczepy, a właściwą wartość uzyskuje się przez odpowiednie rozmieszczenie ładunku. Należy też pamiętać o solidnym zabezpieczeniu przewożonych przedmiotów przed przesuwaniem.

Jak zmierzyć nacisk na hak?

Waga do haka przyczepy

Do pomiaru nacisku na hak służą specjalne wagi. Mechaniczna kosztuje 40-50 zł. Elektroniczna – około 200 zł.

Tabliczka znamionowa haka

Tabliczka znamionowa haka

Wytwórcy haków holowniczych dostosowują ich parametry do wartości określanych przez producentów samochodów. Na tabliczce znamionowej (powinien ją mieć każdy hak) znajdują się dane, których nie powinno się przekraczać:

  • R – dopuszczalna masa ciągnionej przyczepy z hamulcem (kg)
  • D – maksymalny uciąg haka (kN)
  • S – największy dopuszczalny statyczny nacisk pionowy na hak (kg)

Jak regulować nacisk na hak?

Przyczepa samochodowa

Obciążenie pionowe haka zmienia się wraz z rozłożeniem ładunku w przyczepie. Podczas umieszczania transportowanych przedmiotów powinno się brać pod uwagę ich ciężar. Nacisk na kulę haka zwiększa się, przesuwając obciążenie od osi w kierunku przodu przyczepy. W przypadku transportowania ciężkiego i mogącego się przesunąć ładunku ważne jest jego przymocowanie. Przesunięcie obciążenia zmienia wyważenie przyczepy.

Dane w dokumentach

W dowodzie rejestracyjnym samochodu nie jest umieszczana wartość maksymalnego nacisku na hak. Podawane są tam dopuszczalne masy całkowite.

Dowód rejestracyjny auta

nacisk na hak-OPF-20201105-14

  • W dokumentach samochodu pozycja O1 oznacza maksymalną masę całkowitą holowanej przyczepy z hamulcem, a O2 – bez hamulca.

Dowód rejestracyjny przyczepy

nacisk na hak-OPF-20201105-15

  • W dowodzie przyczepy pozycja F1 to dopuszczalna masa całkowita.

Wpływ na stabilność zestawu

Auto z przyczepą

Warto wiedzieć, że im wyższy nacisk na hak, tym stabilniej prowadzi się zestaw. Przesuwanie obciążenia przyczepy do tyłu (zmniejszanie nacisku na hak) zwiększa ryzyko tzw. wężykowania, które jest bardzo niebezpieczne przy wyższych prędkościach. Z kolei przekraczanie maksymalnego obciążenia haka prowadzi do przyspieszonego zużywania się zawieszenia pojazdu i pogarsza jego prowadzenie. Może też uszkodzić konstrukcję haka.

Czytaj także