Magazyn Auto
Serwis pod patronatem magazynów Motor oraz Auto
Crash test

Zderzenia dla bezpieczeństwa

Crash testy: w jaki sposób teraz ocenia się auta? Co wpływa na ostateczny wynik?

Zderzenia dla bezpieczeństwa

Crash testy: w jaki sposób teraz ocenia się auta? Co wpływa na ostateczny wynik?

Euro NCAP jest wiodącą organizacją, która ocenia poziom bezpieczeństwa aut. W jaki sposób teraz prowadzi testy?

Nie ma co się oszukiwać: bezpieczeństwo aut nie jest tym tematem, o którym myślimy bez przerwy. Uwagę zaprzątają nam raczej rosnące ceny paliw, zastanawiamy się, jak znaleźć tańsze części do naprawy, albo jaki samochód nie zrujnuje naszej kieszeni.

Niestety, zdarzają się też sytuacje, których na co dzień nie bierzemy pod uwagę: kolizje i wypadki. Czasami to my możemy być winni, czasami na przebieg spraw nie mamy żadnego wpływu. I wtedy w grę wchodzi to, jak dobrze do takich sytuacji był przygotowany nasz pojazd już na etapie konstruowania. Ale jak rozpoznać różnice?

Testy według Euro NCAP

W tym momencie do akcji wchodzą organizacje na różne sposoby oceniające bezpieczeństwo pojazdów. Bez wątpienia najważniejszą na naszym kontynencie jest Euro NCAP. Działa od ćwierć wieku, choć badania zderzeniowe na sensowną skalę wykonywane były już w latach 50. ubiegłego stulecia. Wcześniej wyglądało to jednak jak zabawy inżynierów.

Ogłaszanie wyników prób wykonywanych w standardowy sposób przyniosło olbrzymi rozgłos, zwłaszcza że zdjęcia rozbitych pojazdów trafiały szybko do prasy. Jedną z pierwszych ofiar był Rover 100 – załamała się cała struktura nadwozia, kierownica wniknęła do wnętrza, pedały prawdopodobnie mogły trwale zranić kierowcę itp. Niedługo później auto wycofano ze sprzedaży.

Zmiany w crash testach

Oceny testów zderzeniowych szybko stały się jednak orężem wielu firm: okazało się, że jest to element wpływający na decyzje nabywców. Zmieniały się także zasady testów.

Początkowo o wszystkim decydował crash test z nieruchomą, odkształcalną barierą, w którą badany pojazd uderzał z prędkością 64 km/h z przesunięciem wynoszącym 40 proc. szerokości. Miało to w miarę wiernie symulować większość wypadków (nadmieniano, że wyniki można porównywać tylko między autami o zbliżonych masach). Tego typu badania wykonywano od 1997 do 2020 r. I tu dochodzimy do istoty sprawy: tak jak auta zmieniają się na przestrzeni lat, tak samo dotyczy to ich badań. Jak to wygląda obecnie?

Czym jest Euro NCAP

Organizacja została założona w roku 1997 przez FIA, szwedzką administrację drogową i konsumenckie konsorcjum ICRT. Później dołączyło wiele innych podmiotów: europejskich automobilklubów, ośrodków badawczych, rządowych jednostek odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu itp.

Co oznaczają gwiazdki Euro NCAP

Euro NCAP wprowadziło prosty sposób przyznawania ostatecznych ocen bezpieczeństwa w postaci gwiazdek. Maksymalna nota to pięć, oznaczająca najlepszą w danym okresie ochronę. Można też nie otrzymać żadnej – i to powinno o czymś mówić.

Obecnie pojawiły się też wyniki podawane w procentach w poszczególnych kategoriach: to daje obraz, na ile pojazd zbliżył się do założonego optymalnego rozwiązania pod względem obciążeń działających na pasażerów, ale także przechodniów czy dzieci przewożonych w fotelikach oraz skuteczności systemów asystujących.

Ważne! Oceny są obniżane, jeśli ujawni się nieskuteczność jednego z układów ochrony, np. w przypadku testu nowej Dacii Jogger  system automatycznego hamowania nie wykrył pieszych czy rowerzystów. Stąd jedna gwiazdka w testach, choć w innych kategoriach samochód ten uzyskał dobre oceny.

Euro NCAP w 2009 roku wprowadziło zasady oceniające ogólne bezpieczeństwo pojazdu, na które składały się ochrona dorosłych, dzieci, pieszych i rowerzystów oraz skuteczność systemów ochrony. To pozwoliło na bardziej elastyczną ocenę samochodów od wprowadzonej pierwotnie, w 1997 roku, jedynie oceny ochrony pasażerów w razie zderzenia.

Aktualne testy Euro NCAP

Ochrona dorosłych

To główna część badań ochrony pasażerów, decydująca o tym, jak auto wypadnie w badaniach. Przeprowadza się serię następujących testów.

  • Crash test z ruchomą odkształcalną barierą

crasht test 1zderzenie czolowe z odksztalcalna
Euro NCAP

Testowe auto naciera na barierę połową szerokości. Bariera i auto poruszają się w przeciwnych stronach z prędkością 50 km/h.

  • Crash test ze ścianą

crasht test 2zderzenie ze sciana
Euro NCAP

Samochód uderza w sztywną przeszkodę całą szerokością z prędkością 50 km/h.

  • Crash test boczny z odkształcalną barierą

crasht test 3zderzenie boczne
Euro NCAP

W bok auta uderza rozpędzony do 60 km/h wózek.

  • Crash test ze sztywnym słupkiem

crasht test 4zderzenie ze slupkiem
Euro NCAP

Umieszczony na wózku pojazd uderza od strony kierowcy w palik o średnicy 20 cm z prędkością 32 km/h.

  • Uderzenie od strony pasażera

crasht test 5od stony pasazera
Euro NCAP

W 2020 r. pojawił się nowy test: sprawdza się, jak zachowują się osoby w aucie po uderzeniu bocznym od strony pasażera – jak można chronić podróżnych przed uderzeniem o siebie.

  • Uderzenie od tyłu

crasht test 6od tylu
Euro NCAP

To badanie wykonywane jest na stanowisku badawczym, z wyjętym z auta fotelem. Ocenia się, na ile jest on w stanie ochronić przed urazami szyi.

Łatwość ewakuacji poszkodowanych

crasht test 7ewakuacja

Sprawdza się m.in., czy producent zapewnia tzw. kartę ratownicza, przydatną ratownikom w razie wypadku.

Ochrona dzieci

crasht test dzieci
Euro NCAP

Ocenie poddaje się następujące kryteria:

  • ochrona dzieci w crash teście w fotelikach
  • obecność mocowań dla fotelików
  • łatwość instalacji fotelików.

Ochrona pieszych i rowerzystów

crasht test pieszy
Euro NCAP

Samochód powinien zabezpieczać maksymalne bezpieczeństwo swoim pasażerom, ale musi też stwarzać jak najmniejsze zagrożenie dla innych uczestników ruchu – przede wszystkim pieszych i rowerzystów/skuterzystów itp. Badania tego typu były prowadzone od początku, obecnie jest to szeroki program obejmujący:

  • obrażenia głowy
  • obrażenia w okolicach ud
  • obrażenia w okolicach łydek
  • systemy hamowania przed pieszymi
  • systemy hamowania przed rowerzystami.

Systemy asystujące

crasht test asystujace

Rola systemów wspomagających kierowcę w czasie jazdy sukcesywnie wzrasta. W trakcie oceny aut sprawdza się po pierwsze możliwość zamówienia rozbudowanych układów, a po drugie – ich skuteczność. Takie układy, choć wciąż wydają się egzotyczne, realnie mogą wspomóc kierowcę w uniknięciu wypadku, zwłaszcza na dłuższych trasach, gdy znużenie wchodzi już poważnie w rachubę. Pod uwagę brane są następujące systemy:

  • hamowanie przed poprzedzającym pojazdem
  • monitorowanie zmęczenia kierowcy
  • asystent dopuszczalnej prędkości
  • utrzymanie toru jazdy
  • jakość działania układu ESP.

Czytaj także