Magazyn Auto
Serwis pod patronatem magazynów Motor oraz Auto
Mechanik przy urządzeniu do klimatyzacji

Problemy z chłodzeniem wnętrza

Uszkodzenia klimatyzacji – co najczęściej jest przyczyną problemów? Objawy, przyczyny, koszty naprawy

Problemy z chłodzeniem wnętrza

Uszkodzenia klimatyzacji – co najczęściej jest przyczyną problemów? Objawy, przyczyny, koszty naprawy

O przydatności klimatyzacji w trakcie letnich upałów nie trzeba nikogo przekonywać. Element ten często jednak przysparza problemów. Dlaczego klimatyzacja gorzej działa albo... w ogóle nie działa? Jakie są objawy i przyczyny najczęstszych awarii? 

Choć samochodowa klimatyzacja działa na tej samej zasadzie co zwykła lodówka, nie okazuje się aż tak bardzo bezobsługowa. Domowy sprzęt nie jest narażony na wstrząsy, nie ma w nim gumowych przewodów i węży, nie stoi na zmianę na mrozie i upale – w skrócie: ma o wiele łatwiejsze życie.

Układ klimatyzacji w samochodzie jest w związku z tym o wiele bardziej narażony na usterki. Co więcej, często jest to do pewnego stopnia wina kierowców. Z klimatyzacji korzystamy po prostu tak długo... jak działa. Skoro po naciśnięciu przycisku we wnętrzu robi się chłodniej, nie ma się czym przejmować. To błąd!

Wiele problemów narasta stopniowo, na tyle wolno, że nie zwracamy uwagi na pierwsze oznaki nietypowego działania układu. Gdy z nawiewów nie popłynie zimne powietrze, naprawa może być bardziej kosztowna, niż pierwotnie było to konieczne.

Klasycznym przykładem jest zbyt mała ilość czynnika chłodniczego w układzie. Producent pojazdu dokładnie podaje wymaganą ilość, ale pierwsze ubytki dają ledwie zauważalny efekt: powietrze schładzane jest nieco wolniej, kompresor załącza się trochę częściej, ale dramatu nie ma. Tymczasem może właśnie się dziać. Zbyt mała ilość czynnika to większe obciążenie dla drogiej sprężarki, w dodatku przy niedostatecznym smarowaniu. To także oznaka, że układ jest nieszczelny, a co za tym idzie – do wnętrza mogą wnikać wilgoć czy kurz, przyspieszając dalsze uszkodzenia. Dlatego ważne jest, aby klimatyzację serwisować, zwłaszcza gdy odkryjemy najmniejsze odstępstwa od normy. Jakie awarie i problemy zdarzają się najczęściej?

Zbyt mała ilość czynnika chłodniczego i oleju

za_duzo_czynnika

To sprężany i rozprężany czynnik chłodniczy odpowiada fizycznie za odbieranie ciepła z wnętrza kabiny – jego rola jest więc kluczowa. Co więcej, jest także nośnikiem oleju smarującego kompresor, najdroższy element układu. Bardzo ważne jest więc, aby ilość czynnika (a więc także oleju) w układzie była zgodna z zaleceniami producenta.

Ubytki są w wielu autach na porządku dziennym, w tym także tych wystawionych do sprzedaży (słynne zdanie z ogłoszeń: „klima do nabicia”). Niestety, samo uzupełnienie braków bez ustalenia miejsca wycieku mija się z celem – to wyrzucanie pieniędzy.

  • Objawy: spadek wydajności chłodzenia, coraz częściej załączająca się sprężarka, brak możliwości włączenia klimatyzacji.
  • Przyczyna: jakiekolwiek nieszczelności układu od przewodów po kompresor, skraplacz i parownik.
  • Koszt naprawy: 200-1000 zł

Zbyt duża ilość czynnika roboczego

Bardzo szkodliwa dla układu klimatyzacji jest praca przy zbyt małej ilości czynnika roboczego w układzie, ale jednocześnie sporo szkód przynosi też sytuacja przeciwna: gdy środka chłodzącego jest za dużo. Mamy z tym do czynienia nieco rzadziej, ale może się to zdarzyć. Zbyt duża ilość czynnika i oleju prowadzi do „sprężania” cieczy oraz ładowania ciekłego czynnika do strony niskiego ciśnienia. Powoduje to znaczące zwiększenie ciśnienia w układzie, co w efekcie drastycznie skraca życie kompresora i grozi rozszczelnieniem układu.

  • Objawy: w niektórych przypadkach zatarcie kompresora może być poprzedzone wyraźnie zwiększoną głośnością pracy.
  • Przyczyna: błędy w serwisowaniu, np. próba „dobicia” układu „na oko”, bez wcześniejszego sprawdzenia, ile czynnika znajduje się w układzie. Może także dojść do niecałkowitego opróżnienia układu podczas obsługi.
  • Koszt naprawy: ok. 300 zł

Zatarcie sprężarki

sprezarka

Kompresor klimatyzacji odpowiada za krążenie czynnika chłodniczego w układzie. Jak każde urządzenie mechaniczne ma swoją trwałość, należy liczyć się, że z czasem odmówi posłuszeństwa. Niestety, w większości przypadków usunięcie awarii będzie bardzo kosztowne.

  • Objawy: po uruchomieniu auta brak zimnego powietrza, wycieki czynnika chłodniczego, głośna praca, niewłaściwe odczyty ciśnienia w układzie, błędy w diagnostyce komputerowej.
  • Przyczyna: niewłaściwe smarowanie (zbyt mało oleju lub niewłaściwy rodzaj), niski poziom czynnika, uszkodzone lamele skraplacza (trudność w wymianie ciepła).
  • Koszt naprawy: 1000-3000 zł

Nagromadzenie bakterii i grzybów w układzie

Układ klimatyzacji i wentylacji stwarza niestety bardzo dobre warunki do rozwoju szkodliwych grzybów i drobnoustrojów. W zasysanym powietrzu jest sporo elementów, które bywają źródłem nieprzyjemnych zapachów. Mogą się rozwijać w ciepłym i wilgotnym miejscu, jakim jest np. parownik układu. Zjawisku sprzyja m.in. brak regularnej wymiany filtra kabinowego.

  • Objawy: zapach wilgoci, zgnilizny, stęchlizny, pleśni itp. pojawiający się po włączeniu nadmuchu wentylacji klimatyzacji.
  • Przyczyna: rozwój grzybów, rozkład brudu w przewodach układu.
  • Koszt naprawy: ok. 200 zł

Uszkodzenie sprzęgła kompresora

Sprzęgło sprężarki klimatyzacji ma za zadanie załączyć (lub rozłączyć) przeniesienie napędu z silnika poprzez przekładnię pasową na wał kompresora. Ze względu na rodzaj sprężarki mamy do czynienia ze sprzęgłami elektromagnetycznymi lub o stałym sprzężeniu. Pozwalają na utrzymanie ciśnienia w układzie na wymaganym poziomie.

  • Objawy: trudności z włączaniem się klimatyzacji, włącznie z brakiem takiej możliwości.
  • Przyczyna: zwykle usterka sprzęgła powodowana jest nadmiernym luzem na kole pasowym, czasami jest też konsekwencją zbyt niskiego poziomu czynnika.
  • Koszt naprawy: ok. 450 zł

Awaria nadmuchu

nadmuch

Przepływ schłodzonego powietrza do kabiny zapewniany jest przez elektryczny wentylator. Niestety, często szwankuje. W niektórych przypadkach zapowiedzią awarii jest głośna praca.

  • Objawy: niedziałający wentylator, a przy jego pracy bardzo ograniczony przepływ powietrza do wnętrza auta.
  • Przyczyna: najprawdopodobniej zużył się silnik wentylatora, a konkretnie jego szczotki. W samochodach wyposażonych w automatyczną klimatyzację wentylator zużywa się szybko, ponieważ pracuje bez przerwy, jeśli tylko przekręcimy kluczyk w stacyjce (zakładając oczywiście, że nie wyłączyliśmy układu). Mogło też dojść do tak poważnego zanieczyszczenia filtra kabinowego, że znacznie utrudniony czy wręcz odcięty jest przepływ powietrza.
  • Koszt naprawy: ok. 500 zł

Uszkodzenie mechaniczne skraplacza

skraplacz

Skraplacz, nazywany też kondenserem lub chłodnicą klimatyzacji, ma za zadanie odebrać i odprowadzić ciepło z nagrzanego czynnika klimatyzacji i odprowadzić je do atmosfery. Zamontowany jest z przodu auta, przy chłodnicy cieczy chłodzącej – zwykle te elementy przymocowane są do siebie. Jest więc narażony na uszkodzenia mechaniczne – bombardowany jest kamykami podrywanymi z drogi, zalewany strumieniami wody, osadzają się też na nim drobinki wody, piasku, żwiru czy owadów, tworząc osady utrudniające przepływ powietrza. Skraplacz wykonany jest zwykle z aluminium, co czyni go też podatnym na utlenianie.

  • Objawy: rozszczelnienie skraplacza powoduje utratę czynnika, co daje o sobie znać spadkiem wydajności schładzania. Mechaniczne uszkodzenia są dobrze widoczne, wystarczy zajrzeć pod dolną część zderzaka.
  • Przyczyna: erozja lub zewnętrzne uszkodzenia mechaniczne, warto też sprawdzić, czy przymocowany do skraplacza wentylator nie jest uszkodzony.
  • Koszt naprawy: ok. 450 zł

Niewłaściwy olej

zly_olej

Kluczowy podzespół układu klimatyzacji – kompresor – smarowany jest poprzez olej wymieszany z czynnikiem chłodniczym. Musi tworzyć z nim jednorodną mieszaninę, z tego powodu olej i czynnik muszą być ze sobą kompatybilne. Na rynku znajdują się typy olejów (np. PAG, POE czy PAO) o różnych lepkościach – należy je dobrać specjalnie do konkretnego układu.

  • Objawy: dla użytkownika błąd może być początkowo niewidoczny, ale źle dobrany olej skraca trwałość sprężarki, może też prowadzić do utrudnionego przepływu czynnika, co wiąże się ze spadkiem skuteczności działania układu.
  • Przyczyna: ludzka pomyłka, niewymieszanie się oleju fabrycznego z podanym w trakcie serwisu.
  • Koszt naprawy: ok. 200 zł

Częstym błędem serwisów jest skracanie czasu wytwarzania podciśnienia i testu próżniowego – umożliwia to obsłużenie większej liczby samochodów w tym samym czasie. Nie daje to jednak szans na odpowiednie osuszenie układu. Takie działanie zwiększa też ryzyko przeoczenia drobnych nieszczelności.

Sławomir Nowak, Global Service, mechanik

PODSUMOWANIE

Klimatyzacja to bardzo przydatny układ, ale koszt napraw poszczególnych elementów jest zwykle wysoki. Nie warto jednak odkładać wizyty w serwisie po zauważeniu pierwszych oznak nietypowej pracy, bo szybko zemści się to w ostatecznej wysokości rachunku w serwisie. Lepiej wydać około 100-150 zł na diagnostykę układów niż kilka tysięcy na wymianę całego czynnika
z kompresorem.

Czytaj także