Serwis pod patronatem magazynów Motor oraz Auto

Przewodnik po DSG

Jakie są zalety i wady dwusprzęgłowych skrzyń biegów spotykanych w najpopularniejszych autach na rynku wtórnym? Na co zwrócić uwagę przed zakupem?

Z roku na rok zwiększa się podaż używanych samochodów z automatycznymi skrzyniami biegów. To oczywisty efekt rosnącego udziału takich aut na rynku pierwotnym. Wspomniany boom dotyczy tanich przekładni bezstopniowych oraz droższych, bardziej zaawansowanych, dwusprzęgłowych. Największy odsetek aut ze skrzynią automatyczną jest w Luksemburgu (72%), Szwajcarii (53%) oraz Finlandii (49%). U naszych zachodnich sąsiadów blisko jedna trzecia sprzedanych nowych samochodów ma skrzynię automatyczną.
W tym materiale skupiliśmy się na skrzyniach dwusprzęgłowych. Postanowiliśmy jednoznacznie określić, z czym wiąże się zakup używanego samochodu z taką skrzynią i razem z ekspertem ocenić ile tak naprawdę wytrzymują skrzynie DSG (i inne tego typu) oraz jakie koszty pochłoną ich serwisowanie i regeneracja.

Przyspieszone zużycie

Ponad wszelką wątpliwość można napisać, że skrzynie dwusprzęgłowe nie są w stanie wytrzymać tyle, ile dobre przekładnie ręczne, a wydatki na ich obsługę są bez porównania większe. W tym miejscu wielu użytkowników może się oburzyć: „jak to, ja ze swoim DSG przejechałem ponad 250 tys. km i wciąż wszystko działa”. Tak, to możliwe, ale my piszemy o pełnej sprawności skrzyni, a nie tylko zachowaniu mobilności. Niektórzy kierowcy nie dostrzegają pewnych niedomagań lub godzą się z ich występowaniem ponieważ koszty naprawy rzędu 5-6 tys. zł są dla nich nie do przyjęcia. W takiej sytuacji zjawiska takie jak poszarpywanie przy zmianie przełożeń, opóźnienia w reakcji, okazjonalne pojawianie się „błędów” na wyświetlaczu wskaźników są bagatelizowane. Nierzadko sprzedający nie wspominają nawet o tym w ogłoszeniach. Rozczarowanie kupującego jest kwitowane na ogół prostym stwierdzeniem: „ponieważ auto jeździ, drobne anomalie przekładni nie są jakimś wielkim problemem, bo wszystkie DSG tak mają”.

Główne typy skrzyń dwusprzęgłowych

  • Skrzynie DSG ze sprzęgłami suchymi

such

Jak sama nazwa wskazuje, skrzynia dwusprzęgłowa ze sprzęgłami suchymi to taka, w której sprzęgła pracują bez oleju. Ten rodzaj jest młodszą i tańszą konstrukcją od  skrzyń ze sprzęgłami mokrymi.

Plusy i Minusy
+ Niższy koszt produkcji i części
- Niższa wytrzymałość od skrzyni ze sprzęgłami mokrymi

  • Skrzynie DSG ze sprzęgłami mokrymi

mokre

Pierwsze skrzynie DSG miały właśnie sprzęgła pracujące oleju. Obecnie takie rozwiązania wykorzystuje się tylko w autach z silnikami ze sporym momentem obrotowym.

Plusy i Minusy
+ Większa wytrzymałość niż skrzyni ze sprzęgłami suchymi, zdolność do przenoszenia dużych momentów
- Trudniejsze i droższe naprawy

Najpopularniejsze rodzaje skrzyń DSG

Za popularyzacją dwusprzęgłowych skrzyń biegów w Europie stoi Grupa Volkswagena.  Wszystko zaczęło się w 2003 roku od sportowego Golfa R32, który otrzymał DSG DQ250. Początkowo mogło się wydawać, że rozwiązanie to będzie zastrzeżone wyłącznie do samochodów z wyższej półki. Bardzo szybko trafiło jednak także do tańszych wersji, by po latach stać się realną alternatywą dla przekładni ręcznych. Przykładem popularnej skrzyni do tanich aut jest DSG DQ200. Oczywiście pod wspólną nazwą DSG kryje się bardzo wiele różnych skrzyń biegów. Wszystkie są dwusprzęgłowe, ale dzieli je wiele różnic konstrukcyjnych (np. suche lub mokre sprzęgła, mechatronika), a także liczba biegów. Poniżej prezentujemy najczęściej spotykane warianty DSG, przykładowe modele, w których są zastosowane oraz usterki, które można wychwycić podczas jazdy próbnej.

DSG DQ250
Od 2003 r.

250

  • Pierwszy model: VW Golf R32
  • Maks. moment obrotowy: 350 Nm
  • Liczba biegów: 6
  • Typ sprzęgieł: mokre
  • Zabudowa: poprzeczna
  • Współpracuje z silnikami: 2.0 TDI, 2.0 TSI, 3.2 V6
  • Popularne modele: VW: Golf, Golf GTI, Golf R32, Caddy, Touran, Passat, Skoda: Octavia, Octavia RS, Audi: TT, S3

Objawy typowych usterek

  • Wstrząs przy gaszeniu silnika, drgania na niskich obrotach i wysokim biegu (zużyte koło dwumasowe)
  • Szarpnięcia przy zmianach biegów Przerwy przy zmianach pomiędzy 1. a 2. biegiem oraz między 5. a 6.
  • Wyczuwalne ślizganie się sprzęgła (szczególnie przy silniku TDI)
  • Niepotrzebne redukcje biegów
  • Nieprzełączanie biegów we właściwym momencie (awaria mechatroniki)

DSG DQ200
Od 2008 r.

200

  • Pierwszy model: VW Golf VI
  • Maks. moment obrotowy: 250 Nm
  • Liczba biegów: 7
  • Typ sprzęgieł: suche
  • Zabudowa: poprzeczna
  • Współpracuje z silnikami: 1.2 TSI, 1.4 TSI, 1.6 TDI, 1.8 TSI
  • Popularne modele: VW: Polo, Golf, Caddy, Touran, Passat, Skoda: Fabia, Octavia

Objawy typowych usterek

  • Drgania i hałasy przy różnych obrotach i przechodzeniu z 1. na 2. bieg
  • Metaliczne odgłosy podczas pracy na biegu jałowym i przyśpieszania z niskich obrotów (zużyte koło dwumasowe)
  • Szarpnięcia w chwili zmiany biegów
  • Zbyt wczesne przełączanie przełożeń(przy 1150 obr./min)
  • Zbyt późne redukcje biegów i związane z tym problemy z hamowaniem silnikiem

DSG DQ500
Od 2009 r.

500

  • Pierwszy model: VW Transporter
  • Maks. moment obrotowy: 550 Nm
  • Liczba biegów: 7
  • Typ sprzęgieł: mokre
  • Zabudowa: poprzeczna
  • Współpracuje z silnikami: 2.0 TDI, 2.0 TFSI
  • Popularne modele: VW: T5/T6 Transporter, Multivan, Audi: TT RS

Objawy typowych usterek

  • Metaliczny hałas na biegu jałowym oraz podczas przyspieszania z niskich obrotów (to objawy wskazujące na zużycie koła dwumasowego)
  • Szarpnięcia i stuki podczas przyspieszania
  • Niezmienianie biegów we właściwym momencie lub wydłużony czas oczekiwania na włączenie kolejnego przełożenia.

DSG DL501 (S tronic)
Od 2008 r.

501

  • Pierwszy model: Audi A5
  • Maks. moment obrotowy: 600 Nm
  • Liczba biegów: 7
  • Typ sprzęgieł: mokre
  • Zabudowa: wzdłużna
  • Współpracuje z silnikami: 2.0 TDI, 2.0 TFSI
  • Popularne modele: Audi: A4, A5, S5, Q5, RS 5, A6

Objawy typowych usterek

  • Terkot na biegu jałowym oraz przy stałych obrotach około 1400 (zużyte koło dwumasowe)
  • Hałasy słyszalne przy przyspieszaniu
  • Niezmienianie biegów we właściwym momencie lub wydłużony czas oczekiwania na włączenie kolejnego przełożenia (to samo, co w przypadku skrzyni opisanej powyżej)

Co się psuje w skrzyniach dwusprzęgłowych?

SKRZYNIA „MOKRA” (np. DQ250)

Skrzynia dwusprzęgłowa składa się z zespołu sprzęgieł oraz dwóch zintegrowanych ze sobą przekładni mechanicznych. Podczas przyspieszania, kiedy jeden bieg jest zapięty w pierwszej sekcji, w drugiej czeka już przygotowany kolejny. Zmiana realizowana jest właśnie przez podwójne sprzęgło. Skrzynie dwusprzęgłowe pracują jeszcze szybciej niż przekładnie ręczne. Pierwszą popularną skrzynią dwusprzęgłową na rynku była skrzynia „mokra”, czyli taka, w której sprzęgła pracują w kąpieli olejowej. Praktyka pokazała, że przekładnie 
z mokrym sprzęgłem wytrzymują dłużej  od tych z suchym, mimo że obecnie współpracują tylko z mocniejszymi silnikami. Objawy ogólnego zużycia „mokrego DSG” są takie same jak w DSG ze sprzęgłem suchym – szarpanie, przeciąganie biegów, błędne zmiany przełożeń.

  • Koło dwumasowe
dwumas

Metaliczne stuki to zwykle oznaka zużycia koła dwumasowego. Cena samego koła to około 1500-2500 zł.
  • Zestaw sprzęgieł mokrych
IMG_7393

Koszt: ok. 4000 zł. To element eksploatacyjny, który musi się zużywać.
  • Mechatronika
IMG_7409
Koszt: 1000-5000 zł Bardzo podobne problemy jak w przypadku „suchego” DSG.

SKRZYNIA „SUCHA” (np. DQ200)

Skrzynie ze sprzęgłami suchymi mają najczęściej 7 biegów i współpracują z silnikami o słabszych parametrach (z niższym momentem obrotowym, zwykle do 250-300 Nm). Od skrzyń „mokrych” odróżnia je konstrukcja zespołu sprzęgieł, które pracują bez oleju, stąd łatwiej się przegrzewają. Trwałość każdej przekładni DSG zależy od warunków eksploatacji i temperamentu kierowcy, ale praktyka warsztatowa pokazuje, że przekładnie „suche” są mniej wytrzymałe od „mokrych”. Te pierwsze wytrzymują do naprawy ok. 150-200 tys. km, a te drugie – 200-250 tys. km. Tak jak w przypadku przekładni mokrych, zużyciu podlegają głównie zespół sprzęgieł i mechatronika.   

  • Koło dwumasowe
IMG_1281
Jego zużycie jest takim samym problemem, jak przy skrzyni typu mokrego. Koszt z wymianą jest również podobny, około 2000 zł.
  • Mechatronika
IMG_7408
W razie awarii mechatroniki praktykuje się tylko wymianę. W skrzyniach tego typu raczej nie da się nic naprawić. Koszt rzędu 6000 zł.
  • Komplet sprzęgieł

Koszt: 3000 zł. Do wymiany niezbędne są także pierścienie regulacyjne (przypominają pierścienie Segera).

Wymiana oleju w DSG

We wszystkich tych przekładniach, w których jest to tylko możliwe, należy wymieniać olej. Jeśli ktoś przez wiele lat zaniedbywał to zalecenie, radzimy przeprowadzać wymianę „w ratach”, np. po 1-2 litry co kilka tygodni. W trakcie tego okresu należy jeździć łagodnie.

IMG_4931

Nawet dwa rodzaje

Dwusprzęgłowe skrzynie DSG z zestawem suchych sprzęgieł mają olej przekładniowy w części mechanicznej i specjalny płyn w części mechatronicznej. Nie wszyscy wiedzą, że oba środki zwykle da się wymienić. Co więcej – w  dużej grupie skrzyń w obudowie znajduje się drugi filtr oleju, który da się wymienić dopiero po rozebraniu skrzyni.

Odpowiedni olej

Podstawa przy serwisie skrzyń DSG. Nie jest to ani olej do skrzyń manualnych, ani tym bardziej olej ATF do skrzyń automatycznych. Np. do 6-biegowej DQ250 stosuje się olej o oznaczeniu G052 182 (5,5 litra).

Na to zwróć uwagę przed zakupem auta z DSG

  • Test na gorąco Wykonaj dłuższą jazdę testową aż do nagrzania oleju, gdyż część usterek nie ujawnia się na zimno. 
  • Zmiany biegów Kilkukrotnie zatrzymaj się i rusz w trybie D, rozpędzając się przez kolejne biegi. Auto musi ruszać i przyspieszać płynnie, nie może szarpać.
  • Kickdown Wykonaj kilkakrotnie kickdowny (gaz „do dechy") i ujęcia gazu przy obrotach ok. 3000. Skrzynia nie może się zastanawiać. Musi wykonywać zmiany dość sprawnie, gdyż DSG 
z natury jest bardzo szybką skrzynią, z minimalnym czasem reakcji.
  • Wibracje Zwolnij prawie do zatrzymania i obserwuj, czy nie pojawiają się nienaturalne wibracje. Zwróć też uwagę na niepokojące hałasy (np. szum zużytych łożysk).
  • Koło dwumasowe Przy 1400 obr./min na drugim biegu posłuchaj, czy nie hałasuje koło dwumasowe. Stukanie słychać przy wyłączaniu i wyłączaniu silnika.
  • Wymiany oleju Dopytaj się, czy właściciel wymieniał olej w DSG i jaki był interwał wymian. Sprawdź to w książce napraw pojazdu.
  • Chiptuning Sprawdź, czy samochód miał wykonywany chiptuning silnika. Znaczące podniesienie momentu obrotowego bardzo skraca trwałość skrzyni biegów DSG.
  • Wizyta w serwisie Zleć sprawdzenie DSG w specjalistycznym serwisie skrzyń. Wyjdą tam na jaw ewentualne usterki, których nie widać po jeździe próbnej.

PODSUMOWANIE

Kupując używany samochód wyposażony w przekładnię dwusprzęgłową, należy zwrócić uwagę na historię serwisową. Od przebiegu ważniejsza jest dokumentacja obsługi skrzyni, a zatem potwierdzenia wymian oleju i ewentualna faktura za regenerację lub wymianę kosztownych elementów, takich jak sprzęgła, koło dwumasowe czy mechatronika.

Czytaj także