Kombivany to doskonałe samochody dla pragmatycznych użytkowników. Są obszerne, funkcjonalne, tanie w zakupie i serwisowaniu. Ale wiele osób nadal nie jest do nich przekonanych, głównie ze względu na specyficzny wygląd i kilka typowych wad. Jednak przekreślanie ich tylko z tych powodów jest błędem. Czym naprawdę jest kombivan i jakie są jego zalety i wady?
Obiektywnie kombivany to najlepsze samochody na świecie, jeśli brać pod uwagę wyłącznie walory praktyczne. Auto żadnego innego segmentu nie daje takich możliwości transportowych osób i rzeczy przy tak rozsądnej cenie zakupu i kosztach eksploatacji. Mają jednak pewną cechę, która dla wielu jest wadą nie do zaakceptowania – wygląd auta dostawczego. Dlatego pomimo tylu zalet i niewielu wad nie są tak popularne jak na przykład atrakcyjnie wyglądające SUV-y.
Przyjrzyjmy się im bliżej, a w kolejnym artykule zrobimy przegląd rynku wraz z cenami i opisem najbardziej popularnych, w miarę świeżych modeli.
Warto mieć świadomość, że klasyczny kombivan to osobowa wersja modelu dostawczego, choć niekiedy premiera odmiany osobowej następuje wcześniej. Auto z takim nadwoziem może mieć homologację ciężarową lub osobową. Do pewnego momentu dla użytkownika nie ma różnicy, ale są od tego wyjątki. Na przykład w niektórych krajach inne są opłaty drogowe dla aut homologowanych jako ciężarowe. Takimi samochodami formalnie nie wolno również parkować na chodniku.
Warto wiedzieć, że również odmiany użytkowe z homologacją ciężarową występują w wersji osobowej, np. pięciomiejscowej, jako pojazd dostawczy z miejscem dla brygady pracowników. Przestrzeń towarowa może być oddzielona od kabiny pasażerskiej ścianą lub kratą, co dla niektórych osób może być nawet całkiem praktyczne.
Skupmy się jednak na wariantach osobowych. Takie auta charakteryzują się pięcio- lub siedmiomiejscowym wnętrzem, które można konfigurować na wiele sposobów. Pozwalają nie tylko złożyć oparcia foteli lub kanapy, ale także podnieść je lub zdemontować. Są modele, w których kanapa podczas składania jeszcze się obniża, niejako chowając się w podłodze, tworząc wyższą przestrzeń bagażową.
W większości modeli stosuje się w drugim rzędzie dwumiejscową, asymetrycznie dzieloną kanapę – rzadziej trzy niezależne fotele. Pozwala to np. zdemontować jedno lub dwa siedzenia do przewozu dłuższego bagażu we wnętrzu pojazdu. Wiele modeli ma możliwość złożenia oparcia także przedniego fotela pasażera, co umożliwia przewożenie przedmiotów o długości sięgającej 2,5 metra, a w wersjach z wydłużonym nadwoziem – nawet 3 m.
Kombivany są na tyle specyficzne, że warto omówić ich szczególne cechy, choć nie wszystkie można nazwać zaletami. Największą zaletą jest wspomniana możliwość konfigurowania wnętrza, choć wiele zależy od modelu. Warto sprawdzić, jak to wnętrze zmienia się w zależności od ustawienia foteli.
Przykładowo, Ford Tourneo Connect jest wyjątkowo dopracowany dla użytkownika prywatnego, bo jego system składania siedzeń działa jak w minivanach. Natomiast francuskie kombivany starszej generacji są po prostu autami użytkowymi z siedzeniami, które można zdemontować, co zajmuje trochę czasu. Złożenie oparcia jest niezbyt funkcjonalne, a podniesienie siedziska nie daje dużo większej przestrzeni bagażowej.
Długością wnętrza kombivany nie zawsze imponują, ale już pojemnością owszem. Wysokość kabiny jest nieporównywalnie większa niż w klasycznych kombi. Dzięki temu można przewozić rowery na stojąco, a nawet duży telewizor wejdzie do „kufra” bez najmniejszego problemu. Łatwiejszy jest też transport mebli, lodówki czy pralki. To, co mieści się w samym bagażniku kombivana, może się nie zmieścić w kombi nawet po złożeniu kanapy.
W drugim rzędzie jest szeroko. Można montować trzy foteliki obok siebie. Zależnie od modelu, z tyłu mogą być trzy fotele lub trzymiejscowa kanapa. Oba warianty mają swoje zalety. Kanapa jest z reguły wygodniejsza dla dwóch dorosłych osób, oddzielonych od siebie nieco węższym środkowym miejscem. Natomiast wersje z trzema fotelami dają większą swobodę konfigurowania przestrzeni, ale same fotele są węższe, bo każdy ma tę samą szerokość. Mogą być mniej komfortowe (ciasne siedziska) dla wyższych osób, ale będą idealne dla dzieci.
Kombivany w wersjach osobowych nie zawsze występują z dwiema długościami nadwozia, ale za to dość często z trzema rzędami siedzeń. To z reguły dwa wyjmowane i niezbyt wygodne fotele, a miejsca jest tam niewiele. Niemniej można transportować okazyjnie większą liczbę pasażerów.
Jedną z nieodłącznych cech kombivana są tylne drzwi przesuwne – choć są od tego nieliczne wyjątki. Dzięki nim łatwo się wsiada do tyłu, zwłaszcza dzieciom, które nie obiją innego pojazdu na parkingu. Jednak wymagają nieco uwagi oraz siły przy zamykaniu. Dla rodziców mniejszych dzieci ogromną zaletą jest dostęp do kanapy, bo nic go nie ogranicza. Dodatkowo montaż fotelików jest prostszy ze względu na wysokość umieszczenia siedzisk (nie trzeba się schylać i gimnastykować).
Choć wnętrza kombivanów nie są szczególnie bogate w miejsca, w których można umieścić schowki, to jest ich z reguły bardzo dużo. Najwięcej znajdziemy w desce rozdzielczej, ale są też półki pod dachem czy skrytki w podłodze. To dzięki wysokim nadwoziom i dużej przestrzeni nad głowami pasażerów, którą da się rozsądnie wykorzystać. Mniej bogato zagospodarowuje się panele drzwi, bo auto ma być możliwie najbardziej przestronne.
Pojemność bagażnika to jedno, ale sama jego wysokość do dachu robi wrażenie. Poza tym bagażnik ma prosty kształt, co ułatwia pakowanie bagaży. Nic nie wnika w jego przestrzeń i co istotne, długość bagażnika przy podłodze i na wysokości górnej krawędzi oparcia kanapy/siedzeń jest taka sama, albo bardzo zbliżona.
Warto zwrócić uwagę na to, że kombivany mogą mieć dwa rodzaje drzwi do bagażnika. Wersje osobowe często mają tradycyjną, unoszoną klapę, jak w kombi czy hatchbacku. Jej wadą względem innych pojazdów jest długość. Co prawda otwiera się wysoko, ale zachodzi ponad metr za pojazd, więc dostęp do bagażnika przy aucie zaparkowanym przy ścianie tyłem jest praktycznie niemożliwy. Niektóre modele oferują do tego celu system otwierania samej szyby tylnej, choć w praktyce niewiele to zmienia, bo bagażniki są głębokie i być może i tak nie uda się sięgnąć do bagaży.
Drugi sposób otwierania, w bardziej użytkowych wersjach, to dwuskrzydłowe drzwi, jak w furgonetkach. Zajmują mniej przestrzeni z tyłu, ale za to na całej wysokości pojazdu. Niekiedy dostęp do bagażnika bywa trudniejszy, ale prędzej się do niego dostaniemy, parkując przy ścianie niż przez długą klapę, której nie da się nawet delikatnie uchylić.
Kombivan to swoista mieszanka konstrukcyjna, oparta na modelu użytkowym, który bazuje zwykle na aucie miejskim lub kompaktowym. Te same silniki, skrzynie biegów, nierzadko również całe zawieszenia sprawiają, że pomimo dużych rozmiarów w serwisowaniu są tanie jak małe samochody. Koszty serwisu czy napraw są porównywalne lub niższe niż typowych kompaktów. Auta mają z reguły te najprostsze napędy, rzadko skrzynie automatyczne i napęd 4x4.
Największymi wadami kombivanów są właściwości jezdne i komfort podróżowania. Trzeba pamiętać, że są to samochody wywodzące się z modeli dostawczych, dlatego pod wieloma względami zachowują ich charakter. Prowadzą się mniej precyzyjnie niż klasyczne kompakty, mają twardsze lub mniej wyrafinowane zawieszenie i są wyraźnie głośniejsze podczas jazdy.
Najbardziej odczuwa się to na autostradzie. Przy prędkości 140 km/h do kabiny przedostaje się więcej szumu powietrza, a podczas deszczu hałas potęgują duże powierzchnie blach oraz pionowo ustawione nadwozie. Trzeba też liczyć się z wyższym zużyciem paliwa. W porównaniu z podobnej wielkości kombi czy hatchbackiem kombivan może spalać nawet o 15-20% więcej, a różnica mocno rośnie wraz ze wzrostem prędkości.
Z tego powodu warto rozważyć zakup wersji z silnikiem Diesla, nawet jeśli na co dzień preferujecie jednostki benzynowe. W większości kombivanów stosowano proste i dobrze znane diesle, które przy dużych przebiegach pozwalają ograniczyć koszty paliwa i lepiej pasują do charakteru takich samochodów.