Drgania w samochodzie. 13 miejsc, w których warto szukać przyczyny

Niewiele usterek potrafi tak irytować jak drgania samochodu. Nawet jeśli auto prowadzi się prawidłowo, wibracje kierownicy czy całego nadwozia odbierają przyjemność z jazdy. Co gorsza, ustalenie ich źródła nie zawsze jest proste. Czasem wystarczy wyważyć koła, ale bywa, że poszukiwania trwają miesiącami.

Nie każda taka usterka wymaga pilnej naprawy. Zdarza się, że samochód jeździ z drganiami przez kilka lat, a poza dyskomfortem nie występują inne objawy. Przykładem są luzy w przegubach tylnych półosi w niektórych autach z opcjonalnym napędem 4x4. Wibracje bywają jedyną dolegliwością, a wymiana półosi kosztuje na tyle dużo, że właściciele odkładają ją, dopóki nie stanie się konieczna.

Nie wszystkie drgania można jednak ignorować. Szczególną ostrożność warto zachować przy zakupie auta używanego. Wibracje podczas jazdy to mocny sygnał ostrzegawczy, nawet jeśli sprzedający przekonuje, że „to tylko koła”. Przyczyna może być błaha, ale równie dobrze może oznaczać trudną do rozwikłania zagadkę. Niewykluczone, że właśnie uporczywe drgania, których nie udało się usunąć mimo wizyt u mechaników, skłoniły właściciela do sprzedaży samochodu.

Opony

• Objawy
  Drgania pojawiają się podczas jazdy, najczęściej przy prędkościach rzędu 80–120 km/h. Mogą być odczuwalne na kierownicy, podłodze lub fotelu.

Przyczyny
Najczęściej problemem jest niewyważenie koła, nierównomierne zużycie bieżnika, trwałe odkształcenie opony lub uszkodzenie jej wewnętrznej konstrukcji, którego oznaką może być wybrzuszenie na boku. Zdarza się, że opona generuje drgania, ponieważ ma nierównomierną sztywność na obwodzie. Takie nieprawidłowości można wykryć na specjalnej wyważarce z rolką dociskową, która symuluje obciążenie koła.

Obręcze kół

• Objawy
  Drgania pojawiają się w różnych zakresach prędkości, najczęściej przy 80–120 km/h, podobnie jak w przypadku uszkodzeń opon.

Przyczyny
Uderzenie w dziurę lub krawężnik może odkształcić obręcz, powodując jej bicie boczne lub promieniowe. Obręcz należy sprawdzić pod kątem bicia, a w razie potrzeby naprawić w specjalizującym się w tym warsztacie lub wymienić.

Piasty kół

• Objawy
  Drgania podczas jazdy są odczuwalne na kierownicy lub w nadwoziu.

Przyczyny
Skrzywiona piasta powoduje bicie koła mimo jego prawidłowego wyważenia. Może też powodować bicie tarczy hamulcowej i z czasem jej nierównomierne zużycie. Dlatego przy wymianie tarcz należy sprawdzić także bicie piasty, jej powierzchnię montażową oraz stan łożyska. Jeśli po oczyszczeniu powierzchni montażowej bicie samej piasty przekracza dopuszczalną wartość, piastę trzeba wymienić.

Tarcze hamulcowe

• Objawy
  Wibracje pojawiają się głównie podczas hamowania. Są szczególnie odczuwalne przy niezbyt mocnym naciskaniu pedału hamulca oraz przy średnich i dużych prędkościach. Mogą wystąpić także po montażu nowych tarcz.

Przyczyny
Nowe tarcze założone na zanieczyszczone piasty mogą wykazywać bicie już przy pierwszym hamowaniu. Przyczyną drgań bywają też odkształcenia tarcz spowodowane przegrzaniem lub nierównomierne zużycie ich powierzchni. Tarcze najlepiej wymienić na nowe, wcześniej sprawdzając także bicie piast i dokładnie oczyszczając ich powierzchnie montażowe.

Zawieszenie

• Objawy
  Drgania i stuki są odczuwalne głównie na nierównościach. Przy większej prędkości koła mogą podskakiwać na pofałdowanej nawierzchni.

Przyczyny
Luzy w sworzniach wahaczy, zużyte tuleje metalowo-gumowe i mocowania amortyzatorów pozwalają kołom na niekontrolowane ruchy mogące powodować wibracje. Warto przyjrzeć się górnym mocowaniom amortyzatorów, które potrafią wpadać w drgania.

Układ kierowniczy

• Objawy
  Drgania kierownicy podczas jazdy bywają połączone ze stukami i wyczuwalnym luzem.

Przyczyny
Przyczyną mogą być zużyte końcówki lub drążki kierownicze, luzy w przekładni kierowniczej albo jej mocowaniu. Same luzy w mechanizmach nie zawsze są źródłem wibracji, ale mogą potęgować drgania wywoływane przez niewyważone koła i przenoszone na układ kierowniczy.

Półosie i przeguby

• Objawy
  Stukanie przy skręcaniu może świadczyć o zużyciu zewnętrznych przegubów półosi. Trudniejsze do zdiagnozowania bywają wibracje podczas jazdy ze stałą prędkością i przyspieszania.

Przyczyny
Wibracje często pochodzą z wewnętrznych przegubów półosi albo wynikają z odkształcenia samych półosi. Zdarza się to po wymianie kompletnych półosi na zamienniki lub części używane. Niektóre półosie mają dodatkowe tłumiki drgań, których może brakować w używanych częściach. Kłopotliwe bywają zwłaszcza tylne półosie aut 4x4, czasami niedostępne w hurtowniach motoryzacyjnych.

Wał napędowy

• Objawy
  Wibracje podłogi i nadwozia podczas jazdy zwykle nasilają się wraz z prędkością lub podczas przyspieszania.

Przyczyny
Najczęściej przyczyną są luzy na przegubach lub zużyte podpory, które pozwalają na nadmierne przemieszczanie się wału. Rzadziej dochodzi do jego skrzywienia. Silna korozja może natomiast spowodować niewyważenie wału. Wały można regenerować, a nawet kupić oryginalne części po regeneracji. Nowe są jednak bardzo drogie.

Tylny dyferencjał

• Objawy
  Drgania są odczuwalne z tylnej części auta podczas przyspieszania lub zmiany obciążenia. Mogą im towarzyszyć buczenie albo wycie nasilające się wraz z prędkością. Przy ruszaniu niekiedy pojawiają się stuki.

Przyczyny
Zużyte łożyska wałka atakującego lub mechanizmu różnicowego powodują nadmierne luzy, a uszkodzone koła zębate zwykle wywołują hałas. Wibracje i szarpnięcia mogą również wynikać ze zużycia tulei mocujących dyferencjał, który przemieszcza się wówczas przy zmianach obciążenia. Należy sprawdzić mocowania, luzy oraz poziom oleju w przekładni.

Sprzęgło i koło dwumasowe

• Objawy
  Szarpanie i drgania pojawiają się podczas ruszania. Zużyte koło dwumasowe może też powodować wibracje przy niskich obrotach oraz stuki podczas uruchamiania i gaszenia silnika. Na postoju drgania mogą być wyczuwalne na delikatnie wciśniętym pedale sprzęgła.

Przyczyny
Sprzęgło szarpie wskutek zaolejenia lub przegrzania tarczy, nierównomiernego tarcia albo uszkodzenia docisku. W kole dwumasowym zużywają się elementy tłumiące drgania skrętne, co prowadzi do powstawania luzów.

Konwerter momentu obrotowego

• Objawy
  Drobne drgania lub szarpanie występują podczas jazdy ze stałą prędkością, zwłaszcza przy lekkim dodawaniu gazu. Zwykle ustępują po mocniejszym przyspieszeniu.

Przyczyny
W automatycznej skrzyni biegów źródłem takich drgań bywa sprzęgło blokujące konwerter, tzw. lock-up. Niekiedy pomaga wymiana oleju na nowy lub właściwy, jeśli wcześniej zastosowano nieodpowiedni. Przy zużyciu sprzęgła konieczna jest wymiana lub regeneracja konwertera.

Mocowania silnika i skrzyni biegów

• Objawy
  Wibracje są przenoszone na nadwozie, szczególnie na biegu jałowym. Mogą nasilać się podczas ruszania, przyspieszania lub zmiany obciążenia silnika.

Przyczyny
Zużyte poduszki silnika i skrzyni biegów nie tłumią skutecznie drgań zespołu napędowego. Powodem może być pęknięcie elementów gumowych lub utrata płynu w mocowaniach hydraulicznych. Uszkodzone poduszki pozwalają też na nadmierne przemieszczanie się zespołu napędowego, co powoduje szarpnięcia i stuki przy zmianach obciążenia, np. przy odpuszczaniu i dodawaniu gazu.

Silnik

• Objawy
  Silnik może generować drgania już na postoju. Podczas jazdy i przyspieszania szczególnie odczuwalne jest poszarpywanie.

Przyczyny
Przyczyną bywa nierówna praca silnika, np. z powodu niesprawnych wtryskiwaczy, usterek układu zapłonowego w jednostkach benzynowych lub niskiego ciśnienia sprężania w jednym z cylindrów. Nieprawidłowe działanie odmy może prowadzić do nierównej pracy silnika i szarpania. Jeśli przez odmę do dolotu dostaje się nadmierna ilość oleju, może to również sprzyjać spalaniu stukowemu. Wibracje może generować także system odłączania cylindrów, kiedy jednostka czterocylindrowa pracuje w trybie dwucylindrowym.