Magazyn Auto
Serwis pod patronatem magazynów Motor oraz Auto
Polonezy 2000 i 1500 w ruchu, przody

Polonez 2000 (1980) i 1500 (1986) – resortowy „Borewicz”

Porucznik Borewicz z serialu „07 zgłoś się” jeździł wprawdzie Polonezem 1500, ale w późniejszym czasie to właśnie milicja była największym odbiorcą wersji z silnikiem 2.0. Porównanie dwóch klasyków z żerańskiej fabryki. 

Po udanej współpracy FSO z Fiatem, której efektem był Polski Fiat 125p, żerańska fabryka zdecydowała się na kooperację przy zaprojektowaniu nowego samochodu. Ze względu na ograniczone możliwości postanowiono wykorzystać w dużej mierze mechanikę „Dużego Fiata”, opakowując ją w nowoczesne nadwozie zaprojektowane w Centro Stile Fiat.

Mówi się, że początkowo planowano użyć znacznie nowocześniejszej płyty z Fiata 132 i silników DOHC. Niestety najpierw zrezygnowano z podwozia, a potem z napędu. Co prawda zmodernizowano silnik z Fiata 125p, jednak wytwarzał on jedynie 75 KM (wzmocniony – 82 KM), co ważącemu o 100 kg więcej Polonezowi nie zapewniało oszałamiających osiągów (ale wystarczało do płynnej jazdy).

Polonezy 1500 i 2000 boki

Przez 10 lat produkcji sylwetka Poloneza niemal nie uległa zmianie. Najbardziej poszukiwane są auta z pierwszych roczników. Na zdjęciu: od lewej Polonez 1500 z 1986 r. i Polonez 2000 – rocznik 1980.

Pierwsza seria próbna powstała w 1977 roku i za sprawą Czytelników Życia Warszawy nowy model z Żerania otrzymał nazwę Polonez. Nowoczesna sylwetka i przestronne wnętrze sprawiały, że samochód stał się przebojem, nie tylko na polskim rynku.

Cechą, która charakteryzowała pierwsze Polonezy, był spory wybór materiałów do wykończenia kabiny oraz staranniejszy montaż. Deski rozdzielcze, fotele i boczki drzwi oferowano nie tylko w kolorze czarnym, ale również brązowym, miodowym, a nawet niebieskim. To wszystko, razem z nowymi kolorami nadwozia, sprawiało, że możliwości konfiguracji były ogromne. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem, że w PRL-u produkowano smutne samochody.

Polonez 2000 deska rozdzielcza
Deska rozdzielcza Poloneza nie odbiegała w sposób rażący od innych aut z tamtego okresu. Co ciekawe, od początku stosowano regulację wysokości kierownicy i zegarek kwarcowy (Polonez 2000).
Polonez 1500 deska rozdzielcza

Przez wiele lat produkcji kokpit Poloneza pozostawał praktycznie taki sam, jak na początku. Jedyne co się zmieniało to jakość, która niestety stawała się coraz gorsza (Polonez 1500).

Do sportu i do... resortu

Konstrukcja Poloneza od początku przewidziana była do stosowania większego silnika DOHC. Co prawda nie udało się uruchomić jego produkcji w Polsce, ale importowane zespoły napędowe montowano w nadwoziach Polonezów przeznaczonych do sportu. Rajdówki z silnikami Fiatów nieźle radziły sobie w krajowych i zagranicznych imprezach. Homologacja wymagała od fabryki wyprodukowania określonej liczby aut cywilnych. Ze względu na ogromny koszt włoskiego silnika tak skonfigurowane Polonezy trafiały praktycznie tylko do służby w państwowych resortach.

Poza silnikiem 2.0 DOHC w prostej linii pochodzącym z Fiata 132, inne były też skrzynia biegów i wydech (także fiatowskie) oraz wał napędowy, będący hybrydą pochodzącą z FSO i Fiata. Zmiany te wystarczyły do zapewnienia namiastki sportowych osiągów i zupełnie innej kultury pracy.

Polonez 2000 silnik

Włoski silnik 2.0 od początku był planowany do Poloneza. Koszty wygrały i trafiał tam niezwykle rzadko.

Polonez 1500 silnik

Silnik Poloneza 1500 to tak naprawdę jedynie zmodyfikowana stara jednostka napędowa Fiata 125p.

Dwa światy – wczesny i późny "Borewicz"

Prezentowane na zdjęciach auta mocno się różnią. Pierwszy z nich kremowo-żółty to model 2.0 pochodzący z 1980 r., natomiast niebieski to standardowy 1.5 z 1986 r., czyli schyłek produkcji „Borewicza”.

Przy porównaniu obu egzemplarzy pierwszą rzeczą, która rzuca się w oczy, są znacznie lepsze materiały we wnętrzu starszego auta i smaczki w postaci chromowanego lusterka czy gładkich kierunkowskazów bocznych. Fabryka co roku wprowadzała liczne zmiany. „Rozwój” sprowadzał się głównie do cięcia kosztów produkcji, dlatego każda kolejna zmiana oznaczała pogorszenie jakości.

Polonez 2000 lusterko zewnętrzne

Urok detali z wczesnych wersji Poloneza: przepiękne włoskie, chromowane lusterko Vitaloni zdecydowanie dodaje szyku.

Polonez 1500 lusterko zewnętrzne

Tu już funkcja jest ważniejsza od formy: później stosowane plastikowe lusterko Cromodora nie jest tak ładne, ale ma regulację od wewnątrz.

Dziś kolekcjonerzy upodobali sobie modele z pierwszych lat, a ich ceny potrafią być nawet dwukrotnie wyższe niż aut z końca produkcji. Znalezienie oryginalnego „Borewicza” z dwulitrowym silnikiem graniczy z cudem. Większość egzemplarzy ma lepiej lub gorzej zaadaptowane silniki włożone do zwykłego nadwozia. Koszt takiej operacji to kwota rzędu 8-15 tysięcy i oznacza spore modyfikacje pod maską. Jeśli została ona odpowiednio przeprowadzona, przynosi doskonałe efekty. Polonez bardzo zyskuje pod każdym względem i potrafi zadziwić innych użytkowników drogi.

Polonezy 2000 i 1500 tyły

Dziś Polonez – tak jak w latach 70. i 80. – znowu jest przedmiotem pożądania, tyle tylko, że miłośników samochodów klasycznych. 

DANE TECHNICZNE FSO Polonez 1500 FSO Polonez 2000
Silnik benz., R4, OHV, 1481 cm3 benz., R4, DOHC, 1995 cm3
Moc maks. 75 KM/5250 obr./min 112 KM/5600 obr./min
Maksymalny moment obrotowy 114,7 Nm/3200 obr./min 166 Nm/3400 obr./min
Napęd na tylne koła na tylne koła
Skrzynia biegów manualna, pięciobiegowa manualna, pięciobiegowa
Zawieszenie przód wahacze poprzeczne wahacze poprzeczne
Zawieszenie tył oś sztywna na resorach piórowych oś sztywna na resorach piórowych
Hamulce przód i tył tarczowe tarczowe
Dł./szer./wys. 423/165/138 cm 423/165/138 cm
Rozstaw osi: 251 cm 251 cm
0-100 km/h ok. 18,5 s ok. 12,0 s
Prędkość maksymalna 155 km/h 165 km/h
Średnie zużycie paliwa 10,5 l/100 km 10,0 l/100 km
Lata produkcji  1978-1988  1979-1988

Polonez 2000 (1980) i 1500 (1986): galeria zdjęć

Rajdowy polonez

Rajdowy Polonez na torze

Przez lata Polonezy były obecne w sporcie, jednak realną szansę na nawiązanie walki z innymi autami miały tylko wersje dwulitrowe. W wersji B-grupowej (homologowanej w 1984 r.) wolnossący silnik osiągał około 170 KM. Auto miało kłową skrzynię biegów Colotti. Obecnie w Polsce jeździ kilka doskonałych replik tego modelu (na fot.). W zawodach klasyków rajdowe Polonezy 2.0 radzą sobie bardzo dobrze, jak na auta o relatywnie wysokiej masie.

Rajdowy Polonez kokpit

Czytaj także